Stopnie alarmowe BRAVO i BRAVO-CRP – co oznaczają i jak należy się zachować?

Stopnie alarmowe BRAVO oraz BRAVO-CRP ostrzegają przed poważnymi naruszeniami bezpieczeństwa o charakterze terrorystycznym. Wprowadza się je w przypadku wykrycia potencjalnego zagrożenia, które jest określane jako zwiększone i przewidywalne, godzącego m.in. w porządek publiczny. Stopień alarmowy z dopiskiem CRP dotyczy z kolei zagrożeń, które dotykają działalności państwowych systemów teleinformatycznych, w tym związanych z funkcjonowaniem infrastruktury krytycznej.

Podczas ich obowiązywania organy administracji publicznej, służby i inne zaangażowane podmioty mają obowiązek natychmiastowego działania zgodnie z warunkami określonymi w przepisach. W poniższej treści wskazujemy, jakie są obecnie obowiązujące stopnie alarmowe. Wyjaśniamy, co to znaczy BRAVO i BRAVO-CRP, i na czym polega ich egzekwowanie.

Czym są stopnie alarmowe BRAVO i BRAVO-CRP?

Stopnie alarmowe wprowadzane są wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa. Aktem prawnym, który reguluje ich uruchomienie, jest ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych, a dokładniej jej trzeci rozdział – w całości poświęcony omawianemu zagadnieniu¹. Uruchomienie stopni BRAVO lub BRAVO-CRP będącymi drugimi w czterostopniowej skali, niesie za sobą konkretne skutki prawne i obowiązki, które muszą być przedsięwzięte przez określone podmioty.

• BRAVO. Ma charakter prewencyjny i aktywuje się go w momencie, gdy zaistniało zwiększone oraz przewidywalne zagrożenie terrorystyczne – bez zidentyfikowania celu ataku. Organy państwa, funkcjonujące w reżimie drugiego stopnia, realizują wzmożoną kontrolę osób w dużych skupiskach – np. na dworcach kolejowych, w centrach miast, przy granicach państwowych. Służby intensyfikują kontrolę obiektów publicznych, egzekwują zakaz wstępu osób postronnych do szkół czy przedszkoli, ostrzegają personel placówek szczególnie narażonych o ewentualnych zagrożeniach².
• BRAVO-CRP. Zostaje aktywowany w momencie wykrycia przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego, jednakże konkretny cel takiego ataku nie został określony. Najważniejszym zadaniem administracji w trakcie jego obowiązywania jest konieczność zwiększenia dyspozycyjności specjalistów zajmujących się kwestiami bezpieczeństwa systemów. Wprowadza się również całodobowe dyżury w kluczowych jednostkach³.

Kiedy wprowadza się stopień alarmowy BRAVO?

Prezes Rady Ministrów ogłasza poszczególne stopnie alarmowe, w tym BRAVO, na podstawie wydawanego zarządzenia. Ma on również prerogatywy dotyczące zmiany i odwołania stopni. Przed podjęciem decyzji premier konsultuje się z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Szefem ABW. W nagłych przypadkach, kiedy liczy się każda minuta, zarządzenie dotyczące alarmowania wydaje minister. W jakich sytuacjach wprowadza się stopnie alarmowe BRAVO i BRAVO-CRP? Przygotowaliśmy przykładowe scenariusze, które ułatwią zrozumienie zależności pomiędzy sytuacją a reakcją służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa.

• Ataki terrorystyczne. Przechwycenie planów potencjalnego zamachu terrorystycznego, namierzenie grup zajmujących się tego rodzaju działalnością, wykrycie osób fotografujących miejsca o znaczeniu krytycznym.
• Incydenty kryminalne. Odnotowane próby nieuprawnionego wtargnięcia do obiektów infrastruktury krytycznej, kradzieże pojazdów lub urządzeń ułatwiających przeprowadzenie zamachu.
• Zagrożenia publiczne. Nasilone zjawisko fałszywych alarmów bombowych, próby wzbudzania paniki wśród tłumu, zakłócanie wydarzeń publicznych.

Powyższe sytuacje, ale i nie tylko te, mogą skutkować ogłoszeniem stopnia BRAVO na terenie całego kraju lub jego części.

Jakie działania należy podjąć przy BRAVO i BRAVO-CRP?

Obowiązujące stopnie alarmowe nakładają zarówno na podmioty państwowe, jak i na wszystkich obywateli szereg różnych praw. W wymiarze indywidualnym, czyli dotyczącym zwykłych osób prywatnych, może być to konieczność poddawania się częstszym kontrolom w określonych miejscach, np. urzędach czy galeriach handlowych. Obywatele są również zachęcani do bycia bardziej czujnym i zgłaszania wszelkich podejrzanych zachowań osób trzecich na policję. Na poziomie instytucjonalnym zadania są bardzo konkretne i sprecyzowane. Podmioty te przechodzą na „tryb wzmożonej czujności” i są zmuszone do całodobowego monitorowania określonych obszarów i systemów – w zakresie przewidzianym przez prawo. Służby również zaczynają pracować na „podwyższonych obrotach”, będąc m.in. delegowanymi do częstszych patroli, obserwacji obiektów kluczowych dla infrastruktury krytycznej czy wzmożonej kontroli osób.

Inne stopnie alarmowe obowiązujące w Polsce

Czterostopniowa skala stopni alarmowych standardowych i CRP została wprowadzona w 2016 roku. Jej celem jest wypracowanie odpowiednich mechanizmów działań w związku ze wzrostem aktywności terrorystycznej. Opracowano system, który ma ułatwić koordynację działań wszystkich organizacji, służb i instytucji zajmujących się tematami bezpieczeństwa. Jest to także klasyfikacja, dzięki której każdy zainteresowany może dowiedzieć się, z jakim zagrożeniem mamy obecnie do czynienia⁴. Co oznaczają stopnie alarmowe?

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Co oznacza stopień alarmowy Bravo i Bravo-CRP?

Stopnie alarmowe BRAVO i BRAVO-ERP informują o drugim poziomie zagrożenia terrorystycznego kolejno w przestrzeni publicznej i cyberprzestrzeni.

Jakie działania podejmowane są w przypadku wprowadzenia stopnia alarmowego w Bravo?

Wykonuje się wszystkie obowiązki właściwe dla stopnia ALFA, rozszerzone o m.in. dodatkowe kontrole pojazdów, osób i budynków, korespondencji, zasilania awaryjnego, pustostanów, zapasów.

Czy stopień alarmowy BRAVO-CRP obowiązuje w szkołach?

Tak, stopnie alarmowe BRAVO obejmują także szkoły, chyba że w zarządzeniu wskazano inaczej.

Czy stopnie alarmowe BRAVO i BRAVO-CRP wciąż obowiązują na terenie całego kraju?

Zakres obowiązywania stopni alarmowych BRAVO i BRAVO-CRP może być różny – może to dotyczyć zarówno całego kraju, jak i wybranych miejsc.