Dźwiękowe systemy ostrzegawcze – gdzie są obowiązkowe i dlaczego?

Dźwiękowe systemy ostrzegawcze są obligatoryjnie montowane w wielu miejscach przeznaczonych do jednoczesnego przebywania dużej liczby osób. Instaluje się je przede wszystkim w budynkach handlowych, halach sportowych, dworcach kolejowych i innych obiektach użyteczności publicznej obsługujących liczne potoki ruchu. Obecność systemów jest uwarunkowana prawnie, co znajduje swoje potwierdzenie w ministerialnym rozporządzeniu zaktualizowanym w 2010 roku.

Bazując na oficjalnych źródłach, przedstawimy informacje, czym jest system DSO w budynku i jakie funkcje pełni centrala DSO. Zapoznaj się z aktualnościami, o których musisz wiedzieć w kontekście dźwiękowych systemów ostrzegawczych.

Czym są dźwiękowe systemy ostrzegawcze (DSO)?

Dźwiękowy system ostrzegawczy to zespół urządzeń pozwalający na sprawne rozgłaszanie sygnałów alarmowych, w tym komunikatów głosowych, w sposób automatyczny lub bezpośrednio przez operatora. Pełni on niezwykle istotną funkcję bezpieczeństwa, ponieważ umożliwia błyskawiczne informowanie osób o zagrożeniu, które może wystąpić lub właśnie wystąpiło w danym obszarze. Podsystem ostrzegawczy wchodzi w skład większego systemu ochrony przeciwpożarowej – określanej najczęściej skrótem PPOŻ. Wśród pozostałych elementów tej struktury wyróżnia się m.in. komponenty:

• sygnalizacji pożaru,
• oddymiania pomieszczeń,
• detekcji gazów.

Za pomocą DSO wygłasza się usystematyzowane sygnały alarmowe o różnej treści, długości i natężeniu. Zróżnicowana charakterystyka tych sygnałów pozwala zrozumieć, z jakim zagrożeniem mamy w danej chwili do czynienia i w jaki sposób możemy zareagować.

Jak działa dźwiękowy system ostrzegawczy w praktyce?

Jak działa system DSO w budynku? Pierwszy etap to wykrycie zagrożenia, które bez zbędnej zwłoki przyczynia się do uruchomienia sygnału alarmowego. Rozpoznanie może nastąpić w sposób automatyczny, dzięki współpracy z systemem sygnalizacji pożaru, albo w wyniku zgłoszenia. Z głośników zamontowanych w danym obiekcie rozgłaszany jest komunikat, w którym zaleca się podjęcie natychmiastowej reakcji. Warto zaznaczyć, że przekaz może zostać nadany ręcznie przez operatora, jeśli wybrany DSO nie przewiduje automatyzacji tego procesu. Następnie przeprowadzana jest strefowa ewakuacja, która powinna być podjęta niezwłocznie po uruchomieniu się systemu.

Gdzie DSO są obowiązkowe według przepisów?

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. wyróżnia katalog obiektów i konstrukcji budowlanych, w których wymagane jest instalowanie dźwiękowych systemów ostrzegawczych[1]. Gdzie obowiązek DSO w budynkach musi zostać spełniony? Jest to konieczne w wybranych:

• budynkach handlowych i wystawowych
• salach widowiskowych i sportowych
• szpitalach i sanatoriach
• bardzo wysokich budynkach (tzw. wysokościowcach) – użyteczności publicznej, hotelach, szkołach, urzędach i innych;
• stacjach podziemnych, naziemnych metra i kolei, a także w portach i na dworcach.

Dlaczego DSO są obowiązkowe w wybranych obiektach?

Obowiązek montowania DSO w budynkach dotyczy tylko wyróżnionych kategorii obiektów, gdzie użycie powyższego systemu okazuje się jak najbardziej zasadne i współmierne do potencjalnego zagrożenia. Głównym celem tego przedsięwzięcia jest zapewnienie bezpieczeństwa osobom znajdującym się w strefie zagrożenia. DSO ma za zadanie wspomagać w kontekście ewakuacji, przeciwdziałania panice i zachowania odpowiedniej orientacji wśród ludzi, co znacząco może skrócić czas reakcji potrzebny na wydostanie się z miejsca narażonego na pożar czy wybuch.

Jakie przepisy regulują obowiązek instalacji DSO?

Najważniejszym dokumentem regulującym tę kwestię jest wspomniane wcześniej przez nas rozporządzenie Warto również wskazać na ogólne przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej[2]. Innym, istotnym aktem, który reguluje wykorzystanie systemu DSO, jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie[3].

Jakie normy musi spełniać DSO?

Dźwiękowy system ostrzegawczy – wymagania dotyczące norm. Jakie są i czego dotyczą? Poniżej przedstawiamy konkretne normy, które musi spełniać dopuszczony do użytku DSO.

1. Norma PN-EN 60849-2001 określa rodzaje stosowanych urządzeń, połączeń występujących pomiędzy nimi, sposób działania systemu i ogłaszania alarmu, kontrolowania stanu gotowości, odpowiedzialność za sprawność, tryby szkoleń i stopień zrozumiałości mowy, który musi być spełniony w miejscu dawania komunikatu.
2. Norma PN-EN 50849:2017-04 opisuje m.in. poziomy wydajności, zasady projektowania, wymagania dotyczące monitorowania poprawności w funkcjonowaniu i wyróżnia charakterystykę systemów elektroakustycznych dla sytuacji awaryjnych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o dźwiękowe systemy ostrzegawcze

Kiedy wymagany jest dźwiękowy system ostrzegawczy?

Obowiązek DSO w budynkach wyróżniają przepisy przeciwpożarowe.

Jakie funkcje pełni centrala DSO?

Centrala DSO do zastosowań ewakuacyjnych jest odpowiedzialna za emisję komunikatów alarmowych i obsługę sygnałów sterujących.

Co to jest instalacja DSO?

To zespół urządzeń, połączeń i relacji między nimi, którego celem jest obsługa systemu DSO w budynku.

Jakie są elementy DSO?

Do elementów DSO zalicza się m.in. centralę, terminal sieciowy, wzmacniacze, głośniki sufitowe i ścienne, mikrofony alarmowe, przewody i inne moduły.